De dwangmatige onrust (obsessie) bij dwang kan zo sterk en hardnekkig zijn, dat het iemand tot vreemd gedrag brengt om die onrust te verminderen. Soms zijn de handelingen om de obsessieve onrust weg te nemen niet logisch maar magisch, bezwerend van aard. We noemen dergelijke dwanghandelingen ook wel rituelen. Bijvoorbeeld de kussentjes op de bank ordenen omdat er anders een ongeluk gebeurt.

Maar vaak is er wel een logisch verband zoals bijvoorbeeld extra controleren, dingen schoonmaken of allerlei voorzorgsmaatregelen treffen. Maar met logische maatregelen kun je nooit elk denkbaar risico uitsluiten. Op een gegeven moment moet je ergens niet langer bij stilstaan en erop vertrouwen dat het wel los loopt.
Iemand met dwang heeft dat vertrouwen niet en blijft maar bedenken wat er allemaal zou kunnen gebeuren en hoe hij dat zou kunnen voorkomen. Dat is niet onlogisch maar doorgeschoten logisch. Logica waar vertrouwen had moeten zijn.

Bij smetvrees kunnen mensen bijvoorbeeld tot in het oneindige doorgaan met bedenken hoe toch nog besmetting zou kunnen optreden. En bij angst voor iets rampzaligs, is er ook altijd wel iets te bedenken wat zou kunnen gebeuren.

“Als je zo redeneert, komt er geen eind aan”, kan een buitenstaander terecht opmerken. Ja, dat is inderdaad het probleem.

Photo credit: Always remember to chain up your bicycle. via photopin (license)