Ben ik geen homo?

Een schoolvoorbeeld van H-OCD

Tegenover me zit een wanhopige jongeman, 23 jaar, op eigen verzoek door de huisarts verwezen naar de polikliniek gespecialiseerd in dwangstoornissen. Sinds een paar maanden wordt hij gekweld door voortdurende twijfel over zijn seksuele geaardheid. Hij weet nog precies waar en wanneer het begonnen is.

Met een vriend was hij naar de film geweest en daarna hadden ze nog wat gedronken. Twee meisjes naast hen zaten te flirten, en toen ze daar niet op ingingen, had één van de twee gezegd: “Of zijn jullie soms homo’s?”
Hij had er verder geen aandacht aan besteed, maar toen hij naar huis liep, dacht hij opeens: “Zou ik een homo zijn?” Sindsdien had de gedachte hem niet meer losgelaten.

Er was niks wat in die richting wees. Hij had diverse vriendinnen gehad en woonde nu sinds anderhalf jaar samen. Hij voelde zich niet seksueel aangetrokken tot mannen, nu niet en in het verleden ook niet. Maar hoe hij ook probeerde zichzelf voor te houden dat er geen reden was aan te nemen dat hij homo zou zijn, toch dook de gedachte steeds weer op. “Ben ik geen homo?”

Experimenteren

Na lang aarzelen had hij er met zijn vriendin over gesproken. Zij wist niet goed wat ze ermee aan moest. “Je moet er maar achter zien te komen”, had ze gezegd. Dat het hun seksuele relatie weinig goed deed was logisch, maar het deed hem toch nog meer twijfelen. “Komt dat dan toch niet omdat ik homo ben?”

Ten einde raad was hij naar de huisarts gegaan. Die had hem geadviseerd om maar eens wat te experimenteren. Hij was daarna een keer naar een homobar geweest, maar voelde er niks voor om in te gaan op de voorstellen die hem gedaan werden. Eerst luchtte dat hem op – zie je wel, ik ben toch geen homo – maar later begon hij weer te twijfelen. “Misschien hield ik het af omdat ik het juist wel aantrekkelijk vond.”

Hij bekeek een paar keer homoseksuele porno en hield nauwlettend in de gaten of hij er seksueel door opgewonden raakte. Wel een beetje, wat hem erg verontrustte. Een vriend die hij in vertrouwen genomen had, stelde hem gerust: “Dat zegt niks. Dat heb ik ook.” Ze hadden er toen wel om kunnen lachen, dat ze dus misschien wel allebei homo waren. Maar de volgende dag ging hij nog veel meer twijfelen. Was hij verliefd op die vriend?

Homoseksuele OCD

Het was zijn vriendin die op internet iets vond over dwangmatig twijfelen aan je seksuele geaardheid. H-OCD heette het: homoseksuele OCD (Obsessieve-Compulsieve Stoornis).
“Zou het kunnen dat ik dat heb?” vroeg hij me aarzelend.
“Ja,” antwoordde ik, “het is een klassiek verhaal van h-OCD.”
“Weet u dat zeker?” vroeg hij hoopvol.
“Zeker genoeg”, was mijn reactie.

Het verhaal is inderdaad een schoolvoorbeeld van h-OCD. Dit wordt nogal eens aangezien voor de onzekerheid en twijfel die homoseksuele gevoelens (zeker in het begin) met zich mee kunnen brengen. Voor iemand die bekend is met het verschijnsel van obsessies, is het daarvan echter goed te onderscheiden.
Bij obsessies is de twijfel zélf het probleem en niet datgene waarover je twijfelt. Bekende voorbeelden zijn eindeloos blijven twijfelen of de deur wel goed dicht is, of het gas wel uit is, of je niet bent besmet, terwijl daar geen aanleiding voor is. Dat kan zelfs zover gaan dat iemand nóg twijfelt terwijl hij voelt dat de deur op slot zit.
Kenmerkend voor obsessies is dat (compulsieve) geruststelling zoeken door te controleren, te wassen etc. maar even helpt en op lange termijn de obsessieve onzekerheid vergroot.

Bij h-OCD is eveneens sprake van voortdurende twijfel, maar niet van daadwerkelijke homoseksuele gevoelens die een dergelijke twijfel rechtvaardigen. Het probleem ligt niet in het onderwerp van het piekeren (de seksuele geaardheid) maar in de (obsessieve) mate van erover twijfelen. Het is dus ook niet op te lossen door de geaardheid te accepteren, want er is geen homoseksuele geaardheid. Er is alleen twijfel over de geaardheid.
Dit is typisch voor OCD, een onrust, die niet in verhouding staat tot de aanleiding.

Het is belangrijk op te merken dat h-OCD beslist niets te maken heeft met homofobie of discriminatie. Het komt ook voor dat homoseksuelen gekweld worden door een obsessieve onrust of ze niet hetero zijn. Ooit had ik een patiënte die, om verlost te zijn van haar kwellende onzekerheid, ‘besloot’ dat ze lesbisch was. Een week later was ze weer bij me. Toen met de onzekerheid of ze niet biseksueel was.

Professionele hulp

De dwangstoornis is vooral bekend in haar meest voorkomende vormen, zoals smetvrees of controledwang, maar zij kan zich ook op veel andere manieren presenteren. Vormen waarbij er niet zozeer sprake is van uiterlijk zichtbare dwanghandelingen, worden vaak niet als dwangstoornis herkend. De h-OCD is hier één van.

En wat die jongen betreft: we zijn begonnen met een cognitieve gedragstherapeutische behandeling (CGT). In een later stadium kunnen we beoordelen of dat voldoende is of dat er ook medicatie nodig is.

Geruststelling dat het een vorm van h-OCD betreft, is wel heel nuttig, maar zelden afdoende. Bij dwang is er sprake van hardnekkige onrust, die vaak uiterst kwellend is en tegen alle logica ingaat.
Het klopt dat je je eroverheen moet zetten, maar het klopt niet als gedacht wordt dat dat eenvoudig is. Om te leren omgaan met dit soort obsessieve twijfel is professionele hulp vaak noodzakelijk.

Photo credit: Divided, We Stand via photopin (license)adaptation

Gepubliceerd op Medisch Contact op 16 februari 2015.

Door | 2017-11-19T17:11:32+00:00 25 februari 2015|Categorie: Ervaringsverhalen, Homoseksuele OCD|310 Reactie(s)

Over de auteur:

(Kinder- en jeugd)psychiater, auteur van het boek Vals Alarm, spreker, blogt op Medisch Contact en Arts en Auto. Menno heeft zelf een dwangstoornis. Social Media: LinkedIn | Twitter

310 Reacties

  1. Anoniemp november 22, 2017 at 20:20 - Reageren

    Hallo Menno,

    Ik heb nu 1 1/2 maand last van een soort rare gedachte in mijn hoofd, dat zich afvraagt of ik geen homo ben. Deze gedachten kwamen nadat ik een collega op werk sprak en opeens kreeg ik een soort spanning door mijn lichaam, en ik vroeg bij mijzelf af, wat is dat? Ik ben toch niet verliefd? Ik kwam thuis van werk en dacht dat het morgen wel zou verdwijnen, maar helaas. De gedachten gingen niet over die jongen, maar over wat het nou is, en of ik nou homo ben. Op mijn 13e heb ik ook last gehad van zoiets dergelijks, precies hetzelfde, maar dit ebde weg nadat ik een therapie kreeg bij mijn psycholoog. Ik ben nu 17, en heb tussen mijn 13e en 17e geen opwinding gehad bij jongens, en alleen maar bij meisjes. Maar omdat dit nu in mijn hoofd zit kijk ik overal geforceerder na, bijvoorbeeld naar een jongen op tv, om een soort geruststelling te krijgen dat ik dan geen erectie zou krijgen(wat ook nooit het geval is). Het is zelfs zo erg dat ik een soort van geruststelling nodig heb om mij beter te voelen. Ik voel me namelijk niet fijn, en bij de gedachte dat ik homo zou zijn, voel ik mij alleen slechter en slechter. Ik word er zelfs verdrietig van. Elke keer dat ik met een jongen praat, krijg ik weer dat rare gevoel van spanning. Wat nou als het weer gebeurd? Daarom wil ik ook graag ieder contact vermijden met hetzelfde geslacht. Wel moet ik hier bij zeggen dat ik eerder last heb gehad van dwang/angst problemen. Ik was bang voor de dood, lucht, glas noem het maar op en moest altijd geruststelling krijgen. Mijn vraag is, is dit H-OCD? Want mocht dit zo zijn, ga ik toch maar weer in therapie met een psycholoog. Mijn probleem is wel permanent, ik word er mee wakker, en ik ga er mee naar bed. Tussendoor vergeet ik het af en toe weer even , en dan schiet het weer binnen. Ik word er nu na 1 1/2 maand helemaal gek van.

    Gr

    • Menno Oosterhoff december 3, 2017 at 14:04 - Reageren

      Met de zekerheid die mogelijk is alleen op een email durf ik wel te stellen dat het H-OCD is. Alle kenmerken passen daar precies bij

      • Jeffrey december 5, 2017 at 12:55 - Reageren

        Hallo Menno,

        3 weken geleden voelde ik me ineens zeer persoonlijk aangevallen, nadat ik op Facebook werd geconfronteerd met een programma dat binnenkort op de buis komt. Het betreft een programma dat gaat over jongens en meisjes die geholpen worden met hun ‘coming out’. Ik heb in mijn leven altijd meisjes leuk gevonden (ik ben 19 jaar) en heb nooit iets gevoeld voor jongens. Toch trok ik me het persoonlijk aan en ben vervolgens op Google gaan zoeken naar kenmerken van een homo. Deze informatie maakte me beangstigend, zonder dat het persoonlijk op mij betrekking had. Ik zit sinds 3 weken dus met een depressief gevoel en ben bang om homo te zijn/worden, terwijl hier helemaal geen aanwijzigingen naar waren. Voordat ik geconfronteerd werd met dit bericht zat ik gewoon lekker in mijn fel en was ik niet met dit onderwerp bezig. Nu kijk ik geforceerd naar jongens en meisjes, om te kijken of ik opgewonden wordt en of ik emotioneel iets voel. Ook zoek ik continu naar informatie op het internet om mezelf maar gerust te stellen dat ik geen homo ben, maar hoeveel bevestiging ik ook krijg, bij iets wat tegen me kan werken raak ik alleen maar meer gestresster en angstiger. Ik ben er helemaal klaar mee en ik weet ook helemaal niet meer wie ik zelf nou eigenlijk ben en bij welk geslacht mijn interesses liggen. Het maakt me angstig, terwijl ik hiervoor duidelijk voor mezelf wist dat ik alleen op vrouwen viel. Kunt u iets hiermee?

        • Die ene boi december 9, 2017 at 22:43 - Reageren

          Jeffrey, ik ben 16 jaar, ik heb hetzelfde gevoel als iedereen hier maar ik raad je aan om te stoppen met op te zoeken,dit is echt het slechtste wag je kan doen.. alles wat er op staat slaat op niets, ik moest van mijn psycholoog hier mee stoppen en een dagelijks pieker kwartier inlassen, dan neem ik men schrijfblok en begin ik te denken waarom ik wel of niet homo zou zijn en noteer ik dit en als men kwartier om is stop ik, serieus dat helpt echt!!!

          • Jeffrey december 11, 2017 at 14:08 - Reageren

            Thanks man,

            Nog andere tips gekregen van je psycholoog, die zeer bruikbaar zijn?

  2. Jeroen november 2, 2017 at 00:48 - Reageren

    Goedendag menno,

    Ik heb al een tijdje last van h-ocd. Maar ik heb gemerkt als ik uitga naar een discotheek dat ik daar geen last van heb. En dat ik weer opgewonden word van dames die ik zie dansen. En dat ik dan totaal niet denk aan jongens of homos. Hoe kan dat komen ?

    • Anoniem november 13, 2017 at 16:12 - Reageren

      Hee Jeroen,

      Ik heb exact hetzelfde. Hoe zit dit verder bij jou

      • jeroen december 1, 2017 at 15:28 - Reageren

        hee ,

        Ja met me H-ocd denk ik over alles bij na. Maar zo ben ik ook als persoon zelf. Maar als ik toch uitga en of met een meid ben aan het chillen etc. Denk ik er veel minder tot niet na! Zoals bij het uitgaan voel ik me aangetrokken door die meiden die daar dansen etc. geeft me toch een goed gevoel man. Maar de volgende dag ben ik weer aan het spacen!!…

    • Anoniem december 3, 2017 at 14:02 - Reageren

      Omdat dan de feitelijk aantrekkingskracht die van vrouwen uitgaat op heteroseksuele mannen kennelijk overheerst boven de spookgedachten over homoseksueel zijn. Dat zijn namelijk obsessies zonder werkelijke inhoud.

Geef een reactie