Voor mensen die aangewezen zijn op de geestelijke gezondheidszorg, is het niet altijd prettig dat de media zo’n voorkeur hebben voor negatieve berichtgeving daarover. De zegeningen van de somatische geneeskunde worden vaak breed uitgemeten maar de psychiatrie komt er vaak niet best vanaf.

Ernstig agressief gedrag bij het gebruik van antidepressiva?

Deze week was er in de Volkskrant en bij Buitenhof aandacht voor ernstig agressief gedrag bij het gebruik van antidepressiva. De eerste patiënt die hierdoor verontrust was, heb ik intussen al gesproken. Iemand die lijdt aan een vorm van de dwangstoornis waarbij sprake is van indringende voorstellingen van agressief gedrag, wat hij absoluut niet wil. Mensen gaan hierbij nooit over tot daadwerkelijk handelen, maar worden wel verteerd door onzekerheid. Vaak is naast gedragstherapie gebruik van antidepressiva hierbij nodig.

Voor ik erop doorga wil ik dan ook stellen dat ernstig agressief gedrag bij antidepressivagebruik een uiterst zeldzaam verschijnsel is, waarvan nog onduidelijk is of en wanneer het door deze medicijnen veroorzaakt wordt.

Oordelen over de psychiatrie en psychofarmaca

De berichtgeving in De Volkskrant ging over een ruzie tussen mensen die elkaars deskundigheid in deze kwestie betwisten. Anton Loonen, arts/klinisch farmacoloog en hoogleraar psychofarmacologie heeft zich nogal expliciet uitgelaten over onder meer de Deense hoogleraar Peter Gøtzsche. Laatstgenoemde kreeg eerder in dit blad ruimschoots de gelegenheid zijn gedachtegoed uiteen te zetten. Hij is weliswaar internist, maar dat verhindert hem niet op rabiate wijze te oordelen over de psychiatrie en psychofarmaca. Ik besprak dat uitvoerig in eerdere blogs, maar als voorbeeld een kort citaat waarin drie evidente onjuistheden zitten: ‘Slechts weinig psychiatrische geneesmiddelen zijn effectief, terwijl ze op termijn wel hersenschade veroorzaken. Ik vraag me bijvoorbeeld af of antipsychotica nodig zijn. Je kunt ook benzodiazepines gebruiken.’

Loonen zei, dat Gøtzsche zich moet laten nakijken. Ik weet niet wat precies zijn beweegredenen zijn geweest dat zo te zeggen in een rapportage aan de rechtbank . Ik weet wel, dat Gøtzsche ons allemaal uitmaakt voor maffioso. Van mij mag hij dat doen. Er zijn argumenten genoeg tegen zijn beweringen in te brengen. Maar dat nu uitgerekend Gøtzsche een klacht indient over Loonen bij de universiteit waar deze werkt en bij het tuchtcollege is wel een beetje de omgekeerde wereld. Wie kaatst mag de bal verwachten. Ik heb even overwogen een klacht in te dienen bij de universiteit waar Gøtzsche werkt over wat hij allemaal beweert. Ga ik niet doen. Vechtend over straat rollen is niet in het belang van de geestelijke gezondheidszorg en haar gebruikers.

Het invliegen van Gøtzsche en dat soort flauwekul kunnen we missen als kiespijn. Voorkomen kunnen we dat natuurlijk niet, maar we kunnen wel als beroepsgroep een standpunt innemen.

Positief programma over antidepressiva

En verder zou ik nu eindelijk weleens een programma willen waarin niet op een verontwaardigde en beschuldigende manier over antidepressiva wordt gepraat.
Een programma dat al die mensen aan het woord laat die enorm dankbaar zijn dat deze middelen bestaan, omdat ze er hun welbevinden en soms hun leven aan te danken hebben.

Een programma dat gaat over de soms indrukwekkende werking die deze middelen kunnen hebben en niet alleen over de mogelijke bijwerkingen of het gebrek aan werkzaamheid.

Een programma dat duidelijk maakt dat er niet één psychiater is die zonder deze medicatie zou willen of kunnen werken.

Een programma dat spreekt over het gebruik van antidepressiva in plaats van het ‘slikken’ ervan en waarin begrepen wordt dat deze middelen ook bij angststoornissen en de dwangstoornis werkzaam kunnen zijn.

Een programma dat niet de nadruk legt op het te veel voorschrijven.

Een programma met respect voor en begrip van het soms onvoorstelbare leed wat psychische aandoeningen teweeg kunnen brengen.

Een programma waardoor gebruikers van antidepressiva zich daarvoor niet meer hoeven schamen en niet weggezet voelen als mensen die het lijden verleerd zijn.

Eén programma maar. Kijkcijfers gegarandeerd!

PS Belangenverstrengeling: ik heb geen banden met de farmaceutische industrie. Ik gebruik antidepressiva in verband met een dwangstoornis.

Photo credit: Message in a bottle via photopin (license) – adaptation

Gepubliceerd op Medisch Contact op 25 april 2016.