ABC

ABC 2017-09-05T12:55:34+00:00

In deze ABC staan allerlei begrippen, vormen van dwang en behandelmethoden vanuit de hele site bij elkaar. Voor een overzicht van alleen vormen van dwang, zie pagina Specifieke vormen van OCSS. Voor alleen de behandelingen, zie pagina Behandelmethoden.

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) 2017-09-26T15:54:28+00:00

Binnen ACT, een vorm van Cognitieve Gedragstherapie, leren mensen om het zinloze gevecht met vervelende gedachten, emoties en lichamelijke sensaties te staken. Hierdoor is men beter in staat om de aandacht te richten op de dingen die men werkelijk belangrijk vindt in het leven (waarden). De kern van ACT is de filosofie dat het vechten tegen onvermijdelijke omstandigheden uiteindelijk ten koste gaat van een vitaal en waardevol leven.

Angststoornis 2017-09-26T15:54:28+00:00

Bij zo’n 50% van mensen met een dwangstoornis is er sprake van nog één of meerdere andere angststoornissen. Dit houdt in dat je naast dwang last hebt van andere angsten die ook dermate ernstig zijn, dat je er in het dagelijks leven veel last van hebt. Bij de meeste mensen met dwang is de dwangstoornis wel de meest op de voorgrond staande aandoening.

De meest voorkomende angststoornissen die naast dwang voorkomen, zijn de sociale fobie, paniekstoornis, een specifieke fobie, gegeneraliseerde angststoornis en posttraumatische stressstoornis. Meer informatie

Anorexia Nervosa 2017-09-26T15:54:28+00:00
Magerzucht. Vetvrees, ingebeelde dikheid. Meer informatie

Autismespectrumstoornissen (ASS) 2017-10-04T18:41:43+00:00

Het onderscheid tussen rigide of stereotype gedrag en een dwanghandeling is niet altijd scherp te maken.

Lees de voorlopige resultaten van een systematische review m.b.t. de behandeling van obsessief compulsieve stoornis bij kinderen en volwassenen met een autisme spectrum stoornis.

Mediabibliotheek Dwang.eu
Autogene obsessies 2017-09-26T15:54:28+00:00

Hiermee worden obsessies bedoeld die op zichzelf beangstigend zijn. Het gaat om voorstellingen/beelden over vreselijke dingen die je zou kunnen doen/zijn kunnen overkomen of die je per ongeluk kunt veroorzaken. Ze staan tegenover reactieve obsessies waarbij de angst gericht is op iets buiten de obsessie, namelijk dingen die je kunnen overkomen of die je per ongeluk kunt veroorzaken.

Body Dysmorphic Disorder (BDD) 2017-09-26T15:54:28+00:00

Obsessieve twijfel aan een aspect van je uiterlijk. Ingebeelde lelijkheid. Meer informatie

Body Integrity Identity Disorder (BIID) 2017-09-26T15:54:28+00:00

BIID, ofwel body integrity identity disorder, is een stoornis waarbij het lichaam niet overeenkomt met het lichaamsbeeld dat iemand van zichzelf heeft. Zo komt het voor dat iemand deels of geheel verlamd zou willen zijn of een gezond lichaamsdeel zou willen laten amputeren.

Deze aandoening hoort formeel niet bij de OCSS en het is nog niet duidelijk of dat feitelijk wel zo is.

Body-Focused Obsessions (BFO) 2017-09-26T15:54:28+00:00

Een overmatig kwellend bewustzijn van lichamelijke verschijnselen die normaliter onbewust verlopen. Lees verder bij sensomotorische OCD.

Body Focused Repetitive Behavior (BFRB) 2017-10-03T18:45:38+00:00

Overmatig grooming behavior ofwel verzorgingsgedrag betreffende het eigen lichaam. Het kan zelfbeschadigend zijn.
Body Focused Repetitive Behavior (BFRB) valt binnen het spectrum van dwangstoornissen. Soms kan het opgevat worden als een vorm van OCD, soms wellicht meer als een vorm van Body Dysmorphic Disorder (BDD). Er is een overlap met complexe tics, welke ook grooming behavior kunnen betreffen. Meer informatie

Cognitieve Gedragstherapie (CGT) 2017-09-26T15:54:29+00:00

Gedragstherapie en Cognitieve therapie zijn de twee belangrijkste vormen van psychologische behandeling. Vanwege overlap tussen beide en het feit dat vaak elementen uit beide toegepast worden, is de naam samengevoegd tot cognitieve gedragstherapie (CGT). Meer informatie

Cognitieve Remediatie Therapie 2017-09-26T15:54:29+00:00

CRT is een vorm van cognitieve gedragstherapie (CGT) en heeft als doel de cognitieve flexibiliteit te vergroten, door het doen van oefeningen en kleine gedragsexperimenten. Hierdoor krijgen mensen meer inzicht in hun manier van denken en wordt men meer bewust van eigen denkprocessen. Je zou kunnen zeggen dat het een soort hersengymnastiek is. De vertaling naar het dagelijks leven is heel belangrijk binnen deze therapie.

Cognitive Bias Modification-Interpretation (CBM-I) 2017-09-26T15:54:29+00:00

CBM-I is een cognitieve experimentele methode en een op een computer gebaseerde therapie die werkt door mensen te trainen in het anders interpreteren van situaties die normaal de dwanghandelingen oproepen. Op de computer krijgen de deelnemers een kort dwangprobleem te lezen en vullen de ontbrekende letter van de oplossing in. Zo wordt een andere mindset getraind. Lees meer in dit artikel van Else de Haan.

Comorbiditeit 2017-09-26T15:54:29+00:00

Comorbiditeit betekent dat je meerdere, psychische en/of lichamelijke aandoeningen tegelijkertijd hebt. Een aantal psychische aandoeningen die kunnen voorkomen bij mensen met een dwangstoornis zijn: angststoornis, anorexia nervosa, autismespectrumstoornissen, depressie, gilles de la tourette, hypochondrie, obsessieve-compulsieve persoonlijkheidsstoornis. Het is niet altijd makkelijk om de problematieken te onderscheiden.

Door een aantal overeenkomsten met dwang, worden aandoeningen zoals anorexia en hypochondrie ook wel gezien als stoornissen uit het OCD spectrum. Ze zijn echter formeel niet zo ingedeeld in de DSM.

Competitive Memory Treatment (COMET) 2017-09-26T15:54:29+00:00

COMET is een vorm van cognitieve gedragstherapie (CGT) en een nieuwe experimentele behandeling bij dwangstoornissen. Mensen leren eerst hun obsessieve gedachten herkennen. Ze registeren de inhoud en bepalen het thema van de obsessieve gedachten. Daarna wordt er een alternatief thema tegenover geplaatst (tegenthema). Er wordt informatie verzameld van het tegenthema, bijvoorbeeld veilig vs onveilig of schuldig vs schuldig.

Middels technieken wordt getracht het tegenthema “voelbaar” te maken. Wanneer iemand dit tegenthema goed kan oproepen en voelen, oefent iemand met beelden of gedachten van de obsessie terwijl het tegenthema sterk blijft. Op die manier wordt de behandeling vervolgd met afstand nemen van de obsessies en exposure en responspreventie.

Compulsies 2017-09-26T15:54:29+00:00

Oftewel dwanghandelingen. Het Latijnse woord compellere betekent dwingen, noodzaken. Dwanghandelingen zijn handelingen waartoe iemand zich gedwongen voelt om een innerlijke onrust op te heffen of vanuit een drang dit te doen. Meer informatie

Computerspel Ricky and the Spider 2017-09-26T15:54:30+00:00

Ricky and the Spider is een bewezen effectief computerspel voor kinderen met obsessieve-compulsieve stoornis. Het combineert de belangrijkste elementen van cognitieve gedragstherapie in een therapeutisch spel en kan ingezet worden ter ondersteuning van de behandeling. Dit kan ook aangeboden worden als e-health.

Deep Brain Stimulation (DBS) 2017-09-26T15:54:30+00:00

Deep Brain Stimulation (DBS) is een operatieve behandeling waarbij een neurostimulator (soort pacemaker) geïmplanteerd wordt dat elektrische stroompjes naar specifieke delen in de hersenen uitzendt. Meer informatie

Dermatillomanie 2017-09-26T15:54:30+00:00

Dwangmatig aan oneffenheden van de huid pulken. Lees verder bij skin-picking.

DSM-5 2017-09-26T15:54:30+00:00

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) is een Amerikaans handboek voor classificatie en statistiek van psychische aandoeningen.

De belangrijkste verandering in de nieuwste editie DSM-5 t.a.v. OCD is dat het niet langer opgenomen is bij de angststoornissen maar dat er een aparte groep is gekomen voor OCD en verwante stoornissen. Meer informatie

Dwangmatig dagdromen 2017-09-26T15:54:30+00:00

Veel opgaan in dagdromen wordt ook wel dwangmatig dagdromen genoemd, maar mogelijk is het meer een soort (mentale) stereotypie. Er hoeft geen obsessie beheerst te worden zoals bij dwanghandelingen het geval is.

Het is de vraag of dit niet meer stereotype gedrag is met een naar binnen gekeerd bewustzijn.

Mediabibliotheek internet
Dwangstoornis 2017-09-26T15:54:30+00:00

In een notendop: verontrustende belevingen, handelingen om die onrust weg te nemen, zonder blijvend resultaat. Meer informatie

E-health 2017-09-26T15:54:30+00:00

Letterlijk staat E-health voor elektronische gezondheid. Het betekent dat zorg op afstand aangeboden wordt per telefoon, e-mail en internet zoals chatsessies, beeldbellen en online behandelmodules. Vaak wordt het gecombineerd met reguliere face-to-face gesprekken.

Door steeds meer toegankelijke technische mogelijkheden is E-Health in volle ontwikkeling. Voorbeelden van toepassingen zullen we nog op deze pagina toevoegen.

Eetstoornis 2017-09-26T15:54:30+00:00

Obsessies met het lichaamsgewicht zoals anorexia nervosa.

Elastiekdwang 2017-09-26T15:54:31+00:00

Zich als het ware met een elastiek aan het uitgangspunt verbonden te voelen en ervoor moeten zorgen dat dat niet in de knoop komt. Een vorm van Just Right OCD.

Emetofobie 2017-09-26T15:54:31+00:00

Obsessieve angst voor misselijkheid, overgeven. Van jezelf of van een ander. Formeel geen OCD.

Emotional Freedom Techniques (EFT) 2017-09-26T15:54:31+00:00

Beschrijving op de website van psycholoog en EFT-therapie Bea Hekhuis: “EFT of Emotional Freedom Techniques is een effectieve techniek om negatieve emoties te neutraliseren en ruimte te maken voor positieve energie. Het werkt door middel van het precies benoemen wat er speelt, en het tegelijkertijd kloppen met de vingers op acupunctuurpunten.” Meer informatie over deze methode vind je op haar website.

Mediabibliotheek Dwang.eu
Erfelijkheid 2017-09-26T15:54:31+00:00

De kans dat iemand een dwangstoornis heeft, is in de hele bevolking 1-2 %. Bij mensen waarbij dwang voorkomt in de familie, is die kans hoger.
Mensen met een dwangstoornis hebben een kans van 15 % dat een eerstegraads familielid (broer, zus, kind, ouder) ook een dwangstoornis heeft. Meer informatie

Erotofobie 2017-09-26T15:54:31+00:00

Obsessieve onrust over alles wat met seks te maken heeft.

Excoriatiestoornis 2017-09-26T15:54:31+00:00

Dwangmatig aan oneffenheden van de huid pulken. Lees verder bij skin-picking.

Existentiële OCD 2017-09-26T15:54:31+00:00

Overweldigd worden door of voortdurend nadenken over onoplosbare existentiële thema’s zoals het wezen van het zelf, van het bestaan, waarom dingen (zo) gebeuren, de nietigheid van de mens, de dood, het toeval, de willekeur.

Exposure en Responspreventie 2017-09-26T15:54:32+00:00

Exposure is je (actief) blootstellen aan de situatie die onrust veroorzaakt.
Bijvoorbeeld je vies maken bij smetvrees, dingen asymmetrisch doen bij symmetriedwang, gruwelijke gedachtes uitdenken bij intrusies. Meer informatie

Extinctie 2017-09-26T15:54:32+00:00

Dit is een doel van o.a. exposure en responspreventie. Bij extinctie neemt de spanning eerst toe, maar wordt iemand uiteindelijk ongevoeliger voor de onrust veroorzakende situatie.

Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) 2017-09-26T15:54:32+00:00

EMDR is een behandelmethode waarbij wordt geprobeerd om herinneringen aan een trauma te ontkoppelen van de angst die er destijds mee gepaard ging en die nu nog steeds optreedt. De afkorting staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing; het ongevoelig maken voor en opnieuw verwerken van heftige emoties rondom de gebeurtenis door middel van oogbewegingen of piepjes via een koptelefoon.

Interessant is de vraag of je met EMDR ook angst kunt loskoppelen van een denkbeeldig trauma, waar mensen met OCD vaak last van hebben. Dit wordt wel geprobeerd. In plaats van een waargebeurde traumatische herinnering te nemen als behandeldoel wordt dan een gevreesde gebeurtenis gekozen. Dit heet een flashforward als tegenstelling van een flash-back.

Mediabibliotheek internet
False Memory Obsessions 2017-09-26T15:54:32+00:00

Ook wel Valse herinneringen obsessies. Het betreft hier intrusieve gedachten over seksuele en agressieve gedragingen die zo sterk zijn dat mensen denken dat ze het (wellicht) echt gedaan hebben.

Falsificatie 2017-09-26T15:54:32+00:00

Blootstelling aan de situatie die onrust veroorzaakt doordat de gevreesde ramp niet optreedt. Lees meer bij exposure en responspreventie.

Farmacotherapie 2017-09-26T15:54:32+00:00

Lees meer bij medicatie.

Fear of Missing Out 2017-09-26T15:54:32+00:00

Voortdurende onrust over de mogelijkheid dat je een belangrijke sociale gebeurtenis mist. Het is een vorm van spijtvrees.

Filosofische OCD 2017-09-26T15:54:32+00:00
Flooding 2017-09-26T15:54:33+00:00

In behandeling kan blootstelling aan de situatie die onrust veroorzaakt geleidelijk worden opgebouwd qua intensiteit of in één keer het allermoeilijkste. Dit laatste heet flooding. Het geeft eerst een soms forse toename van de onrust, maar na verloop van tijd neemt dit af (uitdoving of extinctie). Lees meer bij exposure en responspreventie.

Gilles de la Tourette 2017-09-26T15:54:33+00:00

Bij het syndroom van Gilles de la Tourette komen vaak dwangstoornissen voor. Voor sommige verschijnselen is het soms een keuze of je het een (samengestelde) tic of een dwanghandeling moet noemen.
In deze video zie je Pieter met problematiek waarbij zowel dwang, tics en hoarding wat door elkaar lopen en samen voorkomen.

Kennis van het syndroom van Gilles de la Tourette en van ticsstoornissen kan helpen om dwangstoornissen beter te begrijpen.

Mediabibliotheek Dwang.eu | Mediabibliotheek internet
Haptotherapie 2017-09-26T15:54:33+00:00

Bij haptotherapie staat de gevoelsbeleving centraal waarbij aanraking tussen de therapeut en de patiënt een belangrijke therapeutische interventie is. In zijn gastblog Ga je dwangneigingen te lijf vertelt haptotherapeut Noam Shalgi meer over deze behandeling.

Harm OCD 2017-09-26T15:54:33+00:00

Angst anderen opzettelijk pijn of geweld aan te doen. Al dan niet met agressieve beelden of voorstellingen.

Hit and Run OCD 2017-09-26T15:54:33+00:00

Angst iemand per ongeluk aan te rijden.

Hoarding 2017-09-26T15:54:33+00:00

Hoarding is de Engelse benaming voor een verschijnsel wat nog geen officiële Nederlandse vertaling heeft. Mogelijk dat het in de DSM-5 verzameldwang of verzamelzucht gaat heten. Meer informatie

Homoseksuele OCD (H-OCD) 2017-09-26T15:54:33+00:00

Bij homoseksuele OCD, ook wel h-OCD en seksuele oriëntatie OCD (so-OCD) genoemd, is er sprake van obsessieve twijfel over de (homo)seksuele geaardheid: “Ben ik niet homoseksueel?” Bij homoseksuelen is de twijfel: “Ben ik niet hetero?” Nogal eens wordt gemeld dat de gedachte opeens uit het niets naar boven kwam. Men weet dan nog wanneer en waar. Meer informatie

Hypochondrie 2017-09-26T15:54:34+00:00

Als je vaak het gevoel hebt dat lichamelijke klachten wel eens kunnen wijzen op een ernstige of zelfs dodelijke ziekte, kan het zijn dat je lijdt aan hypochondrie. Deze aandoening wordt ook wel ziektevrees of ziekteangststoornis genoemd.
Hypochondrie is een afleiding van Grieks hupos (onder) en chondros (kraakbeen). Die naam werd gegeven omdat de oorzaak van de ziekte gezocht werd in het gedeelte van de buik onder het kraakbeen van het borstbeen. Meer informatie

Imaginatie en rescripting 2017-09-26T15:54:34+00:00

Imaginatie en rescripting lijkt een veelbelovende techniek voor dwang als er sprake is van intrusieve beelden die verbonden zijn met negatieve ervaringen in het verleden. Bij imaginatie en rescripting ga je als cliënt terug naar de oorspronkelijke herinnering die meespeelt bij het intrusieve beeld en herschrijf je als het ware het oorspronkelijke intrusieve beeld, hierdoor verandert ook je gevoel over dit beeld, deze intrusie waardoor deze minder beangstigend wordt en meer op de achtergrond zal verdwijnen.

Impulsies 2017-09-26T15:54:34+00:00

Ook wel dranghandelingen genoemd. Hiermee worden compulsies bedoeld waarbij de aard van de obsessieve onrust onbestemd is en meer het karakter heeft van een aandrang. “Ik moet dat symmetrisch doen want anders voelt het niet goed”, “ik moet tellen, want dat moet gewoon”. Andere voorbeelden zijn: moeten aanraken, moeten spugen, moeten likken, iets een aantal keren moeten doen.  Zie ook de blog Bang en drang. Het onderscheid met complexe tics is niet scherp. Meer informatie

Inference Based Approach (IBA) 2017-09-26T15:54:34+00:00

IBA is een vorm van CGT en baseert men zich op het feit dat mensen met dwangverschijnselen anders redeneren tijdens een obsessief moment dan daarbuiten. Het gaat om een manier van redeneren waarbij zintuiglijke informatie (horen, zien, ruiken, proeven) genegeerd wordt. Een persoon met dwang ervaart een gedachte over iets wat kan (een mogelijkheid), als iets wat waarschijnlijk aan de hand is.

IBA is er op gericht om iemand te laten ontdekken dat hij in zijn obsessieve momenten opgeslokt raakt in een verhaal in zijn hoofd en vergeet om naar de werkelijkheid te kijken. Mensen krijgen handvatten waarmee ze kunnen toetsen of ze zich met de werkelijkheid bezig houden of met hun verbeelding. Zij leren door verschillende oefeningen om zich te weren tegen de zuigkracht die van zo’n verhaal in hun hoofd uitgaat.

Intrusies 2017-09-26T15:54:34+00:00

Het Latijnse intrudere betekent indringen en dat geeft precies aan wat het is. Er dringt een beleving in het bewustzijn die ervaren wordt als ongewenst en niet eigen. Het betreft gedachtes met agressieve, zelfdestructieve, seksuele, racistische of godslasterlijke inhoud. Meer informatie

Just Right OCD 2017-09-26T15:54:36+00:00

De onrust bij dwangproblematiek is niet altijd angstig van aard. Bij een belangrijke categorie obsessies is de onrust meer onbestemd van aard: “Het voelt niet goed”, “het is niet compleet, niet in orde.” In het Engels worden deze obsessies Just Right Feelings genoemd.

Lees deze vertaling van het Engelstalig artikel Just Right OCD Symptoms.

Mediabibliotheek Dwang.eu
Kinderen met OCD 2017-09-26T15:54:36+00:00

Op de website van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie vind je algemene informatie over diverse medicijnen en informatie over de rol van medicatie bij de behandeling van dwang bij kinderen en jongeren.

Mediabibliotheek internet
Klassieke psychoanalyse 2017-09-26T15:54:36+00:00

Van agressieve en seksuele dwanggedachten dacht men vroeger dat het ging om verborgen wensen, die bewust gemaakt moesten worden. We weten nu dat dit niet helpt en meestal zelfs averechts werkt. Intrusies zijn immers absoluut geen verborgen verlangens maar voorstellingen van iets dat weerzin en angst oproept.

Ook het zoeken naar de bron van angst achter impulsies verergert meestal het probleem omdat de aard van de onrust dan meestal onbestemd is met juist weinig cognities. Voor de behandeling van obsessies en compulsies is klassieke psychoanalyse niet geschikt.

Het kan zeker zinvol zijn om met een behandelaar stil te staan bij andere klachten naast je dwangproblematiek. Momenteel wordt het effect van imaginatie en rescripting, een onderdeel van Schematherapie , bij dwangproblematiek onderzocht en zijn er voorzichtige positieve resultaten gemeld.

Magisch Denken OCD 2017-09-26T15:54:36+00:00

Obsessief bijgeloof. Foute getallen, foute woorden, foute gedachten kunnen ongeluk brengen. Bijvoorbeeld het woord “levend” moeten opzoeken als je het woord “dood” gezien hebt.

Maternal OCD 2017-09-26T15:54:36+00:00

Obsessies dat de (ongeboren) baby iets overkomt, door een ongeluk met of zonder eigen schuld of opzettelijk. Zie perinatale OCD (p-OCD).

Medicatie 2017-09-26T15:54:37+00:00

Farmacotherapie, ofwel behandeling met medicatie is de tweede belangrijke behandeloptie naast cognitieve gedragstherapie (CGT). Het is altijd raadzaam om farmacotherapie te combineren met CGT. Meer informatie

Mental Play 2017-09-26T15:54:37+00:00

Hiermee worden gedachtespelletjes bedoeld zoals tellen of rekenen, die niet als hinderlijk worden beleefd. Het is beschreven bij ticstoornissen en heeft qua verschijning overeenkomsten met mentale compulsies die wel storend zijn.

Mentale Smetvrees 2017-09-26T15:54:37+00:00

Angst voor contact met iemand die symbool is geworden voor wat je niet wilt worden of wat je niet wilt dat gebeurt. Het is een vorm van transformatie OCD.

Metacognitieve Therapie 2017-09-26T15:54:37+00:00

Deze veelbelovende vorm van cognitieve therapie richt zich in tegenstelling tot traditionele CGT niet zozeer op de dwanggedachten en handelingen zelf, maar op de opvattingen die mensen hebben over hun gedachten en handelingen. Binnen deze behandeling wordt er specifiek aandacht besteed aan de betekenis die mensen toekennen aan het hebben van dwanggedachten en op het veranderen van deze betekenis. In plaats van dwanggedachten te zien als feiten waarnaar je moet handelen, leer je dwanggedachten zien als vervelende gedachten waar je niet naar hoeft te handelen.

microTMS 2017-09-26T15:54:37+00:00

Bij microTMS of transcranial Pulsed ElectroMagnetic Fields (PEMF) worden kleine magneetjes gebruikt (sterkte van koelkastmagneetjes) die samen een magnetisch veld creëren. Deze magneetjes zijn wel duizend keer minder sterk dan bij de gewone repetitieve Transcraniële Magnetische Stimulatie (rTMS). Lees meer over rTMS.

Mindfulness-based Cognitive Therapy (MBCT) 2017-09-26T15:54:37+00:00

Deze methode is een vorm van cognitieve gedragstherapie (CGT). Waarschijnlijk is MBCT het best te begrijpen als het ontwikkelen van een vaardigheid om niet-oordelend bewust te zijn en acceptatie van het aanwezig zijn in het hier en nu met alle ongewenste gedachten, gevoelens en sensaties die er in je als persoon aanwezig zijn. In de therapie richt je je niet op het veranderen van ongewenste emoties en gedachten maar bewustwording ervan en acceptatie, hierdoor kan de angst die met deze gedachten gepaard gaat, afnemen.

Misofonie 2017-09-26T15:54:37+00:00

Enorme irritatie bij bepaalde geluiden. Of het een stoornis binnen het dwangspectrum is, is onzeker. Wellicht een vorm van Just Right OCD.

Mediabibliotheek Dwang.eu | Mediabibliotheek internet
Natuurlijke middelen 2017-09-26T15:54:37+00:00

Eventuele werkzaamheid van voedingsmiddelen, kruiden, vitamines en mineralen. Lees meer in deze openbare vraag.

Neuroanatomie 2017-09-26T15:54:38+00:00

Prof. dr. Odile van den Heuvel legt dit uit in haar inaugurele rede De kracht van herhaling.

Neuromodulatie 2017-09-26T15:54:38+00:00

Neuromodulatie betekent het beïnvloeden van de hersenen door andere prikkels dan chemische (medicatie, drugs) of psychologische namelijk elektrische of magnetische prikkels of door neurofeedback. Met dit laatste leer je hersenprocessen te beïnvloeden doordat deze zichtbaar worden gemaakt. Meer informatie

Nurture or Nature 2017-09-26T15:54:38+00:00

Deze twee woorden duiden in algemene zin aan wat de oorzaak kan zijn van (psychische) problematiek of gedrag in het algemeen. Komt het door de aard of door de opvoeding? Meer informatie

Obsessies 2017-09-26T15:54:38+00:00

Het woord obsessie is afgeleid van het Latijnse obsidere, wat beheersen/bezetten betekent. Een obsessie is een gedachte die je beheerst, die je niet van je af kunt zetten.

Een officiële definitie is: “Terugkerende en hardnekkige gedachten, impulsen of voorstellingen die worden beleefd als opgedrongen of zinloos en die angst of spanning veroorzaken”. Meer informatie

Obsessieve-Compulsieve Persoonlijkheidsstoornis (OCPS) 2017-09-26T15:54:38+00:00

OCPS is een afkorting van obsessieve-compulsieve persoonlijkheidsstoornis en komt soms ook samen voor met een dwangstoornis.

Mensen die lijden aan deze aandoening hebben een grote behoefte aan controle en stellen extreem hoge eisen aan zichzelf. Algemene inflexibiliteit staat op de voorgrond door een sterke focus op het naleven van regels, perfectionisme en overmatige ordelijkheid. Meer informatie

Obsessieve-Compulsieve Spectrumstoornissen (OCSS) 2017-09-26T15:54:38+00:00

De dwangstoornis en daaraan verwante stoornissen zoals hoarding en trichotillomanie worden samen Obsessieve-Compulsieve Spectrumstoornissen (OCSS) genoemd. Lees meer op de pagina DSM-5.

Obsessieve-Compulsieve Stoornis (OCS) 2017-09-26T15:54:38+00:00

De Nederlandse naam voor de dwangstoornis. Op de website maken we gebruik van de Engelse naam OCD.
In een notendop: verontrustende belevingen, handelingen om die onrust weg te nemen, zonder blijvend resultaat. Lees verder.

Obsessional Slowness Syndrome 2017-09-26T15:54:38+00:00

Obsessieve traagheid. Uitermate traag zijn in gewone dagelijkse bezigheden zoals opstaan, aankleden, zelfverzorging. Kan voorkomen bij verschillende obsessies (angstige, maar ook over exactheid en smetvrees) en wellicht ook als rigide gedrag bij autismespectrumstoornissen.

Obsessions Only OCD 2017-09-26T15:54:39+00:00

Lees verder bij Pure Obsessieve OCD.

Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) 2017-09-26T15:54:39+00:00

De Engelse naam voor de dwangstoornis.
In een notendop: verontrustende belevingen, handelingen om die onrust weg te nemen, zonder blijvend resultaat. Lees verder.

Olfactory Reference Syndroom (ORS) 2017-09-26T15:54:39+00:00

Olfactory Reference Syndroom (ORS), ook wel autodysomofobie, bromosis of geurbetrekkingswaan genoemd en wordt beschouwd als een variant van Body Dysmorphic Disorder (BDD), van OCD of ook wel van sociale fobie.
Het gaat om een obsessie rond het verspreiden van een vieze lichaamsgeur of ruiken uit de mond (halitofobie).

Tevens is er een neiging om ten onrechte gedrag van anderen zoals opmerkingen, gebaren en handelingen te betrekken op deze vermeende lichaamsgeur. Bijvoorbeeld denken dat iemand een raam opendoet, snuift of zijn neus aanraakt in verband hiermee.

Mediabibliotheek internet
Orthorexia Nervosa 2017-09-26T15:54:39+00:00

Een extreme gerichtheid op gezond eten, vaak uit angst om ziek te worden. Lees meer in dit Engelstalige artikel.

PANDAS 2017-09-26T15:54:39+00:00

PANDAS is een nog hypothetische aandoening met tics, dwang en bewegingsonrust, geassocieerd met het doormaken van een streptococceninfectie. Een soort mini chorea minor, ook wel Sint Vitusdans genoemd of de ziekte van Sydenham.

Academisch centrum kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule heeft een PANDAS poli met kindergeneeskunde en -neurologie.

Mediabibliotheek internet
Pedoseksuele OCD (P-OCD) 2017-09-26T15:54:39+00:00

Pedoseksuele OCD is een obsessieve angst voor het hebben van pedoseksuele verlangens en eventueel het overgaan tot pedoseksuele handelingen, al dan niet gepaard met intrusies hierover.

Mediabibliotheek Dwang.eu
Perinatale OCD (P-OCD) 2017-09-26T15:54:39+00:00

Obsessies dat de (ongeboren) baby iets overkomt. Perinatale OCD wordt ook postnatale, maternal, postpartum OCD genoemd. Maternal is een minder juiste benaming want het doet geen recht aan het feit dat het ook bij vaders kan voorkomen. Het kan meerdere vormen aannemen die betrekking hebben op de rol van de moeder of vader. Meer informatie

Postnatale OCD (P-OCD) 2017-09-26T15:54:39+00:00

Obsessies dat de (ongeboren) baby iets overkomt, door een ongeluk met of zonder eigen schuld of opzettelijk. Zie perinatale OCD (p-OCD).

Postpartum OCD (P-OCD) 2017-09-26T15:54:40+00:00

Obsessies dat de (ongeboren) baby iets overkomt, door een ongeluk met of zonder eigen schuld of opzettelijk. Zie perinatale OCD (p-OCD).

Premonitory urges 2017-09-26T15:54:40+00:00

Een lichamelijk onrust gevoel, vergelijkbaar met een soort jeuk, kriebel, die vooraf kan gaan aan een tic. Hier genoemd vanwege de overeenkomst met Just Right OCD en Sensomotorische OCD.

Primarily Obsessions OCD 2017-09-26T15:54:40+00:00
Pure Obsessieve OCD 2017-09-26T15:54:40+00:00
Ook wel Pure O of Obsessions Only OCD genoemd, is een term die gebruikt wordt als er geen uiterlijk zichtbare dwanghandelingen zijn. Om de obsessieve onrust te verminderen spelen de dwanghandelingen zich af in het denken: mentale compulsies en ook vermijding. Vaak wordt er dan eindeloos geruststelling gezocht of moeten obsessieve gedachten met andere gedachten ongedaan gemaakt worden. Deze vorm van dwang komt vaak voor bij obsessieve intrusies. Meer informatie

Reactieve obsessies 2017-09-26T15:54:40+00:00

Hiermee worden obsessies bedoeld, waarbij de angst gericht is op iets buiten de obsessie. Obsessieve angst voor vreselijke dingen die je kunnen overkomen of die je per ongeluk kunt veroorzaken. Ze staan tegenover autogene obsessies, waarbij de angst is gericht op de obsessie zelf. Het gaat om voorstellingen/beelden over vreselijke dingen die je zou kunnen doen/zijn.

Relatie OCD (R-OCD) 2017-09-26T15:54:40+00:00

Bij relatie OCD, ook wel r-OCD, is er sprake van dwangproblematiek rondom de partner.

  • Meestal wordt ermee bedoeld dat er een obsessieve kwellende twijfel is over de eigen gevoelens betreffende de partner. Vind ik hem/haar wel leuk genoeg, mooi genoeg, hou ik wel van hem/haar. De pogingen om deze onrust weg te nemen (de her-stellende dwanghandelingen) kunnen allerlei vormen hebben: piekeren, voortdurend gevoelens checken, bevestiging zoeken, informeren bij anderen hoe die hun partner beleven etc. Het kan, zoals alle dwang, behoorlijk kwellend zijn en het vraagt ook van de partner dat deze het dwangmatige ervan inziet.
  • Ook kan er sprake zijn van obsessief twijfelen aan de gevoelens van de partner voor jezelf en compulsief steeds bevestiging vragen of de ander controleren (obsessieve jaloezie).
  • Een andere vorm is geen enkele tekortkoming van de partner kunnen accepteren. Compulsief op alle slakken zout leggen.

Het betrekken van de partner bij dwanghandelingen komt ook veel voor, maar valt niet onder r-OCD.

Mediabibliotheek Dwang.eu | Mediabibliotheek internet
Religieuze OCD 2017-09-26T15:54:41+00:00
repetitieve Transcraniële Magnetische Stimulatie (rTMS) 2017-09-26T15:54:41+00:00

TMS, ook wel rTMS, betekent repetitieve Transcraniële Magnetische Stimulatie. Transcranieel betekent “door het hoofd heen”.
Bij deze behandeling wordt er een sterke elektromagneet op het hoofd geplaatst waarna vervolgens heel kort een magnetisch veld wordt opgewekt in de magneetspoel. Je merkt dat als een klein tikje op het hoofd. Een dergelijke korte magnetische “puls” heeft invloed op de eronder gelegen hersenen. Gedurende een bepaalde tijd wordt een groot aantal pulsen achter elkaar gegeven, vandaar dat gesproken wordt van repetitief (herhaald). Meer informatie

Responsibility OCD 2017-09-26T15:54:41+00:00

Ook wel Verantwoordelijkheids OCD. Obsessieve twijfel of je niet iets gedaan of nagelaten hebt waardoor anderen schade hebben opgelopen. Dit is een bijzondere vorm van obsessieve angst om anderen per ongeluk schade te berokkenen. Het gaat om dingen die gebeurd zouden kunnen zijn. Het is dus niet meer te voorkomen.

Responspreventie 2017-09-26T15:54:41+00:00

Responspreventie betekent het voorkomen van een reactie. Bedoeld wordt dat iemand niet reageert met een compulsie op een obsessieve onrust. Dus niet gaan wassen als je iets vies aangeraakt hebt of niet dingen opnieuw doen tot ze goed voelen. Lees verder bij Exposure en Responspreventie.

Rigiditeit 2017-09-26T15:54:41+00:00

Dit is meer het vasthouden aan patronen en routines, wat iemand zelf prettig vindt zoals bij obsessieve-compulsieve persoonlijkheidsstoornis en autismespectrumstoornissen. Het onderscheid met compulsies is niet altijd scherp. Soms gaan mensen ook rigide om met hun compulsie.

Rituelen 2017-09-26T15:54:41+00:00

Deze term wordt wel gebruikt voor alle vormen van compulsies. Er kan ook bedoeld worden die compulsies, die volgens een vast patroon moeten worden uitgevoerd of die vooral bezwerend van aard zijn.

Ruminaties 2017-09-26T15:54:41+00:00

Dit zijn mentale compulsies. Voortdurend over bepaalde thema’s na blijven denken zonder verder te komen zoals bijvoorbeeld bij existentiële OCD.

Scrupulositeit OCD 2017-09-26T15:54:41+00:00

Of Sin OCD (zonde OCD). Obsessieve angst niet te leven volgens je eigen morele, religieuze, ethische standaard. Ook op te vatten als mentale smetvrees: obsessieve angst voor een smet op je blazoen. Obsessieve angst of je niet gelogen hebt kan hier ook onder vallen.

Seksuele oriëntatie OCD (SO-OCD) 2017-09-26T15:54:42+00:00

Hieronder vallen alle vormen van obsessieve twijfel aan je seksuele geaardheid dus homoseksuele OCD, pedoseksuele OCD en ook homoseksuelen die twijfelen of ze niet heteroseksueel zijn of mensen die twijfelen of ze niet biseksueel zijn. Lees verder bij homoseksuele OCD.

Sensomotorische OCD 2017-09-26T15:54:42+00:00

Ook wel sensorimotore obsessies/OCD of Body-Focused Obsessions genoemd. Deze vorm van OCD wordt zelden beschreven. Er is sprake van een overmatig kwellend bewustzijn van lichamelijke verschijnselen die normaliter onbewust verlopen. Meer informatie

Sin OCD 2017-09-26T15:54:42+00:00

Lees verder bij scrupulositeit OCD.

Skin-picking 2017-09-26T15:54:42+00:00

Skin-picking, ook wel dermatillomanie, titillomanie of excoriatiestoornis genoemd, betekent dat mensen tot bloedens toe krabben en pulken aan wondjes, moedervlekken en andere oneffenheden aan de huid. Vaak raakt de huid door littekens permanent beschadigd en is er veel schaamte voor de onbedwingbare impuls en het zichtbare gevolg ervan. Meer informatie

Smetvrees 2017-09-26T15:54:42+00:00

Er zijn drie vormen:

  1. Obsessieve angst voor besmetting met bacteriën, Aids of in aanraking te komen met radioactief materiaal, gevaarlijke chemicaliën;
  2. Obsessieve angst om andere per ongeluk te besmetten of te bevruchten;
  3. Obsessieve onrust zijn die voortkomt uit walging, vies zijn van dingen/anderen.
Mediabibliotheek Dwang.eu | Mediabibliotheek internet
Spartanisme 2017-09-26T15:54:42+00:00

Spartanisme, ook wel obsessief compulsief spartanisme, is in bepaalde opzichten het tegendeel van hoarding. Er is sprake van een obsessief onvermogen om spullen om je heen te verdragen. Iemand met spartanisme streeft naar zo weinig mogelijk spullen om zich heen, wat obsessieve vormen kan aannemen.

Mediabibliotheek internet
Spijtvrees 2017-09-26T15:54:42+00:00

De onrust betreft niet zozeer mogelijke rampen maar de mogelijkheid dat je ergens heel erg spijt van krijgt omdat je iets leuks hebt gemist of een verkeerde keuze hebt gemaakt. Bij Fear of Missing Out betreft het vooral sociale gebeurtenissen die je zou kunnen missen zoals bijeenkomsten of tv-programma’s.

Squalor 2017-09-26T15:54:43+00:00

Dit is geen dwangstoornis. Er is wel sprake van heel veel spullen in huis hebben maar meer als gevolg van organisatieproblemen bijvoorbeeld bij ADHD. Toch wordt het wel vaak ten onrechte als hoarding benoemt.

Klik op next page onderaan de Engelstalige pagina Squalor Survivors voor een aantal foto’s.

Het boek Problematische verzamelaars van Kees Hoogduin en José van Beers geeft een goed beeld van hoarding en interessant is dat er onderscheid gemaakt wordt tussen hoarding en squalor.

Stereotype gedragingen 2017-10-04T18:59:00+00:00
Bewegingen die ritmisch van aard zijn, met een wat naar binnen gericht bewustzijn, een beetje zoals een trance. Voorbeelden zijn duimzuigen, haardraaien, wrijven, wiegen, rollen met het hoofd, ijsberen. Meer informatie

Stereotype interesses 2017-09-26T15:54:43+00:00

Dit zijn interesses die bijzonder zijn door de intensiteit of door het onderwerp. Het onderscheid met hobby’s/passies en obsessies is niet scherp.

Stuck Song Syndroom 2017-09-26T15:54:43+00:00

Ook wel earworm (oorworm) of Last Song Syndrome genoemd. Dit zijn liedjes, waarvan een aantal regels zich in je hoofd blijven herhalen. Mensen kunnen er erg veel last van hebben omdat concentreren op andere dingen worden bemoeilijkt. Er lijkt zeker een verband met OCD, maar ook andere oorzaken zijn mogelijk. Er is nog veel onduidelijkheid over.

Lees het artikel Stuck song syndrome: musical obsessions — when to look for OCD van A.M. Euser et al.

Mediabibliotheek Dwang.eu | Mediabibliotheek internet
Symmetriedwang 2017-09-26T15:54:43+00:00

Dingen symmetrisch moeten doen zoals je schoenveters precies even strak moeten strikken, pennen precies recht leggen of je rechterschouder aanraken als je eerst je linker hebt aangeraakt. Omdat het anders niet goed voelt; het is een vorm van Just Right OCD.

Mediabibliotheek Dwang.eu | Mediabibliotheek internet
Titillomanie 2017-09-26T15:54:43+00:00

Dwangmatig aan oneffenheden van de huid pulken. Lees verder bij skin-picking.

transcranial Direct Current Stimulation (tDCS) 2017-09-26T15:54:43+00:00

Met transcranial Direct Current Stimulation (tDCS) stimuleer je van buitenaf een hersengebied met een zwak stroompje en niet met een magnetische puls. Het is een variant van repetitieve Transcraniële Magnetische Stimulatie.

Mediabibliotheek internet
transcranial Pulsed ElectroMagnetic Fields (PEMF) 2017-09-26T15:54:43+00:00

Bij microTMS of transcranial Pulsed ElectroMagnetic Fields (PEMF) worden kleine magneetjes gebruikt (sterkte van koelkastmagneetjes) die samen een magnetisch veld creëren. Deze magneetjes zijn wel duizend keer minder sterk dan bij de gewone repetitieve Transcraniële Magnetische Stimulatie (rTMS).

Transformatie OCD 2017-09-26T15:54:44+00:00

Obsessieve angst te veranderen in iemand die je niet wilt zijn bijvoorbeeld moreel verwerpelijk, mislukt. Angst voor verlies van je eigen identiteit. Mentale smetvrees is een bijzondere vorm van Transformatie OCD. Daarbij wordt contact vermeden met iemand, die de belichaming/het symbool geworden van datgene waarin je niet wilt veranderen.

Trichotillomanie (TTM) 2017-10-03T18:53:13+00:00

Van trichotillomanie (TTM) spreken we als mensen onbewust of juist heel bewust hoofdharen, wenkbrauwen en/of wimpers uittrekken en zij hierdoor tijdelijk een gevoel van opluchting ervaren. Daarna krijgen mensen vaak gevoelens van schuld en schaamte, wat soms verergerd wordt door de zichtbare kale plekken.

Er is nog niet zoveel bekend over de oorzaak. De aandoening wordt als stoornis in de impulscontrole tot de groep van obsessieve-compulsieve spectrumstoornissen (OCSS) gerekend en wel tot de subgroep body focused repetitive behavior (BFRB).

TTM kan op zeer jonge leeftijd beginnen. De behandeling van TTM bestaat uit gedragstherapie en/of medicatie.

Mediabibliotheek Dwang.eu | Mediabibliotheek internet
Valse herinneringen obsessies 2017-09-26T15:54:44+00:00
Verantwoordelijkheids OCD 2017-09-26T15:54:44+00:00

Lees verder bij responsibility OCD.

Vermijding 2017-09-26T15:54:44+00:00

Vermijding is het uit de weg gaan van situaties, die obsessieve onrust oproepen.
Dwanghandelingen (compulsies) kunnen meer actief herstellend zijn en ook meer passief voorkomend. Dan is het vermijding. Dingen, die je juist niet doet. Het wassen van je handen is een voorbeeld van een herstellende dwanghandeling, maar het niet aanraken van de kraan bij het uitdoen is dan meer vermijdend.
Het onderscheid tussen meer actief herstellend en passief vermijdend is niet strikt.

Verzamelstoornis 2017-09-26T15:54:44+00:00

Lees verder bij hoarding.

Wasdwang 2017-09-26T15:54:44+00:00

Kan bij de smetvrees optreden, waarbij angst is om besmet te raken of te besmetten en bij de smetvrees waarbij sprake is van afkeer, vies zijn van dingen/anderen.

Ziekteangststoornis 2017-09-26T15:54:44+00:00

Lees verder bij hypochondrie.

Zonde OCD 2017-09-26T15:54:45+00:00