Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen2017-12-27T11:47:53+00:00
Waarom heet het een dwangstoornis?2017-09-26T15:54:27+00:00

Er is een dwingende onrust, die je leven verstoort. De onrust drijft je tot handelingen die inspanning kosten en op zich niet plezierig zijn. Daar komt vaak nog bij dat je zelf ook ergens wel weet dat het overbodig is of overdreven. Dus verstandelijk verzet je je er ook wel tegen maar toch is de drang om de onrust weg te nemen sterker.

Kun je er niet mee stoppen?2017-09-26T15:54:27+00:00

Dat is nu net zo moeilijk omdat de onrust zo groot is. Die is (bijna) niet te verdragen, niet uit te staan, niet te verduren. Daarom zoek je een manier het weg te nemen door iets te doen wat de onrust vermindert.

Je weet toch dat het niet nodig is?2017-09-26T15:54:27+00:00

Ja, dat weet je wel met je verstand maar niet met je gevoel. Verstandelijk zien mensen vaak wel in dat er feitelijk geen reden is om de dwanghandeling (weer) uit te voeren maar er is wel een gevoelsmatige reden, namelijk de onrust die beleefd wordt.

Is het een gebrek aan wilskracht?2017-09-26T15:54:27+00:00

Nee, zo kun je het niet noemen. Als je ziet hoe vreselijk veel moeite mensen met een dwangstoornis moeten opbrengen om hun onrust kwijt te raken dan is dat niet te begrijpen als gemakzucht.
Sommige mensen hebben een dagtaak aan het uitvoeren van hun dwanghandelingen. De wil om van de onrust af te komen is veel sterker dan de wil om geen dwanghandelingen uit te voeren. En met wilskracht kun je jezelf niet dwingen de onrust niet te beleven. Zo was er een patiënte die af en toe in uitgedroogde toestand opgenomen werd omdat de wens om haar handen schoon te houden, wat door het aanraken van de kraan weer teniet gedaan zou worden, groter was dan de dorst.

Ben je gek als je een dwangstoornis hebt?2017-09-26T15:54:27+00:00

Het woord gek heeft een sterk negatieve klank van een waardeoordeel. Het hebben van OCD is niet minderwaardig tenzij je het lijden onder een psychische aandoening als iets minderwaardigs ziet. We spreken van een psychische ziekte of aandoening of stoornis als er verschijnselen of belevingen zijn die anders zijn dan gewoon en die het functioneren of welbevinden verstoren. Het woord stoornis betekent niet persé dat je gestoord bent maar dat je leven verstoord wordt.
Gek betekent onder andere vreemd, anders dan gewoon, raar. Het valt niet te ontkennen, dat mensen met OCD soms dingen doen en last hebben van gedachten die anders zijn dan gewoon. Maar met gek wordt ook heel vaak bedoeld dat mensen in de war zijn, geen goed oordeel meer hebben. In die zin zijn mensen met OCD niet gek. Kennelijk leiden verstandelijke overwegingen niet tot een gevoel van gerustheid.

Als het geen wilszwakte of in de war zijn is, wat is dan het basisprobleem bij een dwangstoornis?2017-09-26T15:54:27+00:00

Hierover zijn meerdere theorieën maar er is nog geen zekerheid.
Er is zondermeer sprake van onrust, dus een probleem in het voelen. Maar is dat echter de oorzaak of is dat een gevolg van een verstoorde manier van denken? Dit laatste is de meest aangehangen opvatting. Mensen met OCD reageren op gebeurtenissen met verkeerde gedachten en dat geeft onnodige onrust. Dat verklaart nog niet alles want handelingen die mensen normaliter geruststellen, werken bij mensen met dwang niet goed.

Veel vormen van dwang zijn het beste te begrijpen als we uitgaan van een stoornis in de gevoelsmatige beleving of van een sterkere beleving van impulsen. Problematiek in het denken is (vrijwel) altijd secundair.

Er lijkt bij dwang sprake van een allergie voor onzekerheid of wat niet in orde, niet perfect is. Met als gevolg een verslaving aan geruststelling of in orde maken. En mogelijk sterkere indringende gedachten, die je dus moeilijker door je heen kunt laten gaan.

Dwang voorstellen als een allergische reactie van het gevoel op onzekerheid en onvolledigheid (onaf), is ook op een andere manier interessant: bij een astma-aanval ontstaat er benauwdheid. Dat komt doordat je niet goed kunt uitademen. Je raakt de lucht dus niet kwijt door verkramping. Het bijzondere is dat als we schrikken, we ook inademen (huh?!) of de adem inhouden en zodra de spanning geweken is, we weer opgelucht adem kunnen halen en uitademen. “Hè hè, was dát even schrikken.”
Het is wel een mooi beeld dat iemand met een dwangstoornis dingen ook niet kan uitademen, kwijtraken. Hij blijft hangen op een gevoel van onzekerheid en onvolledigheid, waar een ander dat allang weer kwijt is.

Gaan dwangproblemen niet vanzelf over zoals zoveel problemen?2017-09-26T15:54:27+00:00

Daar moet je niet teveel op rekenen. Misschien gaan lichte vormen van dwang wel spontaan weer over. Maar we weten dat dwangproblematiek uit zichzelf een neiging heeft om toe te nemen. Onderdeel van dwangproblematiek is dat de oplossing die iemand zoekt om zijn obsessieve onrust kwijt te raken niet blijvend werkt. Het moet dus steeds opnieuw. Daar komt bij dat de dwanghandeling op de langere termijn de onrust alleen maar groter maakt. Dwangexpert Paul Salkovskis heeft eens gezegd: ”Het probleem bij OCD is de oplossing.” Oefening baart kunst, maar dat geldt helaas ook voor dwanghandelingen. Je wordt er als het ware steeds beter in om onrust te signaleren en om dwanghandelingen uit te voeren.

Een andere dwangexpert, Damiaan Denys, noemt OCD verslaving aan geruststelling. Ook bij verslaving speelt dat het middel op de lange duur meer problemen geeft dan het oplost. Het is niet altijd een verslaving aan geruststelling, maar soms meer aan “in orde maken”.

Is er iets aan te doen?2017-09-26T15:54:27+00:00

Gelukkig wel. De behandelmogelijkheden zijn veel beter dan 25 jaar geleden. Daarmee willen we niet verhullen dat dwang een hardnekkig probleem kan zijn en dat volledig herstel zeker niet altijd mogelijk is. Maar vaak kan wel een aanzienlijke vermindering van de klachten bereikt worden.
Deze website is ondermeer opgezet om meer bekendheid te geven aan dwang en duidelijk te maken dat het meestal mogelijk is om de problemen te verminderen.

Wat kan ik doen als mijn kind, partner, ouder, vriend of collega dwangklachten heeft?2017-09-26T15:54:40+00:00

Meer te weten komen over wat dwangproblematiek is, kan helpen om de ander beter te begrijpen. Op deze website zijn blogs te vinden van naasten en er is een Facebookgroep voor familieleden om met elkaar in contact te komen. Ervaringen uitwisselen wordt als zeer positief ervaren voor een beter inzicht maar ook om steun te krijgen voor de moeilijkheid en machteloosheid die het soms met zich meebrengt. Op de pagina lotgenoten staan nog andere suggesties voor naasten.